جنبي كه در شب ماه رمضان مىخوابد وتا اذان صبح بيدار نمىشود ، چند صورت دارد : يكى اينكه مىداند اگر بخوابد تا اذان صبح بيدار مىشود ، وبا نيّت بيدار شدن وغسل كردن مىخوابد ، اما بيدار نمىشود . اين صورت خود سه فرض دارد : خواب أو خواب أول باشد يا دوم ويا سوم . براي خواب أول سه دسته روايات وارد شده است . دستهء أول مطلقا حكم به صحّت روزه مىكند ، بدون قضا وكفاره . دستهء دوم مطلقا حكم به عدم صحّت مىكند ودستهء سوم مىگويد : در صورت عمد روزه صحيح نيست . ميان دستهء أول ودوم ، نسبت تباين است ؛ اما ميان دستهء أول وسوم ، عموم وخصوص مطلق . در نتيجة با روايات دستهء سوم ، روايات دسته أول تخصيص مىخورد وحكم به صحّت روزه در صورت غير عمد مىشود . با اين تخصيص ، نسبت ميان روايات دستهء أول ودستهء دوم عموم وخصوص مطلق مىشود وروايات دستهء دوم به روايات دستهء أول تخصيص مىخورد ؛ نتيجهء آن نيز عدم صحّت روزه در صورت عمد است . 5 دليل قاعده : نظريه انقلاب نسبت بر سه محور استوار است : الف . هر لفظي داراى سه دلالت است . 1 ) . دلالت تصورى يا وضعي وآن عبارت است از اينكه لفظ قالب براي معنايش مىباشد ومقتضاى آن اين است كه شنونده به محض شنيدن لفظ ، منتقل به معنايش مىشود . اين قسم از دلالت ، متوقف بر قصد متكلم نيست ؛ بلكه حتى با علم به اينكه متكلم قصد معنا را نكرده ، نيز محقق مىشود . 2 . دلالت تصديقي استعمالى وآن عبارت است از ظهور كلام در اينكه متكلم در صدد تفهيم معنايى است كه هيئت تركيبي كلام بر آن دلالت دارد . اين نوع دلالت ، متوقف است بر اينكه شنونده احراز كند كه متكلم در صدد بيان وتفهيم بوده وقرينه‌اى بر خلاف ظاهر ألفاظ در كلام خود نياورده است . وجود قرينه خارجي ( جدا از كلام ) بر خلاف ظاهر لفظ ، منافاة با ظهور استعمالى ندارد .